در میان منازعات مالکیت فکری و ادبی ، ادعای تعلق ساختار اصلی فیلمنامه انیمیشن سیندرلای ۳ به فریبرز روشنفکر، کمپانی والت دیزنی را در مظان اتهام سرقت ادبی قرار داد.
فریبرز روشنفکر فیلمنامه نویس ایرانی پیرو این ادعا مدارک جالب توجهی ارائه کرد که نظر تمام خبرگزاری ها و رسانه های خبری ایران را به خود معطوف داشته است.۱۲ مهر ۸۸ سایت خبری سیما فیلم اولین خبر در این ارتباط را در صفحه اول سایت قرار داد .طولی نکشید که شبکه مرکزی خبر ، ایرنا،خبرگزاری ایران، فارس ،باشگاه خبرنگاران، روزنامه های جام جم،وطن امروز، مردم سالاری و بسیاری رسانه های دیگر با استناد به مدارک و مستندات این نویسنده ، اخبار تفصیلی آن را پی گرفتند. اینک در آستانه یک ساله شدن این منازعه مالکیت فکری، سایت سینمای تجربی سوالاتی را با فریبرز روشنفکر در میان گذاشته است تا از نتایج پیگیری این منازعه مطلع شویم.
سال هفتاد و هشت، ۴۹ سال از تولید فیلم معروف سیندرلا می گذشت.چه انگیزه ای باعث شد که به فکر نگارشی جدید برای افسانه سیندرلا بیفتید؟
سیندرلا انیمیشنی بود که پس از تولید به اذهان اکثر افسانه دوستان جهان رخنه کرده بود.حتی امروز که این انیمیشن ۶۰ ساله شده هنوز هم خیلی ها در فروشگاهها سراغش را می گیرند.در گفتگوهای اجتماعی و حتی سیاسی راه پیدا کرده است.مثلا در روزنامه، یک جناح به جناح دیگر طعنه می زند که ۱۲ شب شما هم فرا رسیده است!
من در لایه های زیرین این انیمیشن تخدیر فوق العاده قدرتمندی را می بینم که به انسان معاصر می گوید زمینی را که متعلق به خود توست برای ناخودی های ظالم تی بکش.امر و نهی های ظالمانه را به جان بخر و صبوری کن.فرشته آرزو یک روز می آید و ترا به قصر کامیابی و خوشبختی می برد.
توسری خوری سیندرلا و اطاعت بی چون و چرا از عفریته ظالم، حالم را مهوع می کرد.این بود که شیطان را به افسانه سیندرلا اضافه کردم.شیطان با منطقی باور پذیر پا به داستان سیندرلا می گذارد و عصای سحر آمیز را از فرشته می گیرد و با گردباد جادویی زمان سیندرلا و شاهزاده را به زمان پیش از خوشبختی بازمی گرداند و به این شکل، دخالت فرشته را خنثی می کند.او فرشته را به بند می کشد و به او می گوید که نه شیطان و نه فرشته حق دخالت فیزیکی را در زندگی سیندرلا ندارند و این بار داستان بدون فرشته پیش می رود.به عقیده من اراده انسان فرشته اوست و سیندرلا می بایست با توسل به نعمت عقلانیت و اراده مشکلات گریبانگیر شده خود را حل می کرد. این بود که خلاصه طرح فیلمنامه سیندرلای نو را نوشتم و برای این کمپانی ارسال کردم.
مطلع هستید که کمپانی والت دیزنی در واحد حقوقی خود بیش از ۷۰ وکیل تراز اول در استخدام دارد.فکر می کنید در مقابل چنین تیم پرشماری از حقوقدانان برجسته، شانسی برای احقاق حق داشته باشید ؟
در دادگاههای همه دنیا،منازعات مالکیت فکری جزو دشوارترین پرونده ها هستند.خیلی از این ادعاها با بررسی اولیه در گروههای تخصصی دادگستری، متوهمانه و بی اساس تشخیص داده شده و از دستور کار خارج می شوند.بطور مثال یک رمان نویس آمریکایی اخیرا ادعا کرد که فیلمنامه دزدان کارائیب از روی اثر او نوشته شده است.تیم مالکیت فکری دادگستری آمریکا پس از یک ماه بررسی، ادعای او را غیرمنطقی تشخیص داده و تشکیل دادگاه را نوعی اتلاف وقت دانستند و قضیه به همین راحتی کنار گذاشته شد.
در مورد منازعه سیندرلا ۳ ما نامه ای نکوهش آمیز برای دادگستری امریکا ارسال کردیم و از اینکه یک متهم به سرقت ادبی بخاطر عدم امکان طرح دعوا از طرف شاکی، مورد پیگرد قرار نمی گیرد ، قوانین مالکیت فکری آمریکا را زیر سوال بردیم.دادگستری آمریکا مدارک و مستندات من را به تیم مالکیت فکری خود به سرپرستی دکتر کلاریدا ارائه کرد و آنها دسترسی کمپانی والت دیزنی به طرح فیلمنامه من را هشت سال پیش از تولید انیمیشن سیندرلا ۳ تایید کردند و به من حق دادند که در دادگاه آمریکا شکایت کنم.این موفقیت بسیار بزرگی است.چیزی که در دادگاه پیش رو بررسی خواهد شد شباهت دو فیلمنامه به هم یا عدم شباهت آنهاست.به همین خاطر برای رسیدگی به این پرونده، پروسه پیچیده ای در پیش نیست.این وکلای برجسته هرگز نمی توانند روز را شب و یا شب را روز جلوه دهند.من پس از مشاوره های حقوقی با وکلای مالکیت فکری در حال نگارش فیلمنامه یک فیلم مستند در تشریح سرقت ادبی کمپانی والت دیزنی هستم تا در دادگاه برای هیئت منصفه به نمایش گذاشته شود.اسمش را گذاشته ام “سیندرلای شرمنده از والت دیزنی” البته قبلا میسر بودن این امر را از دادگستری آمریکا استعلام کرده ام.من فکر می کنم با فیلم مستندی که توضیح دادم ومدارک و شواهدی که در دست دارم حتی با یک وکیل معمولی و غیر برجسته می توانم شانس خوبی در مقابل تیم حقوقی کمپانی والت دیزنی داشته باشم.
اگر در این منازعه پیروز شوید، چه میزان خسارت متوجه کمپانی والت دیزنی است ؟
از آنجا که جواب این سوال برای من بسیار اهمیت داشت و برای پیگیری سرقت ادبی انگیزه ایجاد می کرد،در سایت کپی رایت آمریکا به دنبال جواب گشتم.بر اساس قانون مالکیت فکری آمریکا اگر ارتکاب جرم سرقت ادبی در مورد شخصیت حقیقی یا حقوقی محرز شود، به دو برابر درآمد خود از محصول تولید شده محکوم خواهد شد.چند سایت رسمی در آمریکا درآمد محصولات فیلم و کتاب را جهت اطلاع درج می کنند.ترازنامه مالی سیندرلا ۳ تا پایان سال ۲۰۰۹ از فروش نسخه های DVD و امتیاز اکران در سالن ها و نمایش در شبکه های کابلی، تلویزیونی و ماهواره ای بالغ بر ۱۵۰ میلیون دلار بوده که دوبرابر آن بر اساس این قانون می باید به شاکی پیروز پرداخت شود.
تاثیر اوضاع سیاسی را بر سرانجام این پرونده چطور ارزیابی می کنید؟
دادگستری آمریکا به خوبی می داند که دادگاههای بین المللی خارج از آمریکا ، احکام الزام آوری صادر می کنند که سر تافتن از این احکام اجتناب ناپذیر است.بنابراین تصور می کنم در مواردی از این دست نمی تواند سیاسی کاری کند چون شاکی پس از صدور حکم ناعادلانه می تواند به دادگاههای بین المللی خارج از آمریکا مراجعه کرده و تقاضای احقاق حق نماید که درصورت محکومیت متشاکی ، این بار آبروی دو شخصیت حقوقی می رود.هم کمپانی والت دیزنی و هم دادگستری آمریکا.
الآن چه برنامه ای برای تامین مخارج اقامه دعوا دارید ؟
من شواهد و مستنداتم را به دو زبان فارسی و انگلیسی در معرض قضاوت بازدیدکنندگان ایرانی و خارجی قرار دادم.پس از آماده شدن فیلم مستند و دوبله آن به زبان انگلیسی ،می خواهم با چاپ آگهی در مجلات و سایت های حقوقی غربی مشارکت شرکت های حقوقی سرمایه گذار را جلب کنم. تارنماهای مستندات من به زبان فارسی و انگلیسی چنین است :
